Fundacja rodzinna a skarga pauliańska i wyprowadzanie majątku

Fundacja rodzinna jako potencjalne narzędzie pokrzywdzenia wierzycieli

Fundacja rodzinna, wprowadzona do polskiego porządku prawnego w 2023 roku, służy przede wszystkim ochronie majątku rodzinnego i ułatwieniu sukcesji międzypokoleniowej. Konstrukcja prawna tej instytucji zawiera jednak cechy, które mogą czynić ją atrakcyjną dla dłużników poszukujących sposobów na ochronę majątku przed egzekucją.

Zasadnicza cecha odróżniająca fundację rodzinną od spółek kapitałowych polega na tym, że fundator, który przekazuje mienie fundacji nie otrzymuje w zamian żadnego ekwiwalentu. Wspólnik spółki z ograniczoną odpowiedzialnością wnoszący wkład nabywa udziały, które pozostają w jego majątku a tym samym mogą podlegać egzekucji. Fundator nie nabywa niczego – majątek opuszcza jego sferę prawną definitywnie, a jednocześnie może zachować faktyczny wpływ na fundację poprzez pełnienie funkcji w zarządzie oraz czerpać korzyści jako jeden z beneficjentów. To konstrukcja określana w żargonie branżowym jako „orphan structure” — struktura osierocona — gdzie fundacja albo trust jest właścicielem spółki, co tworzy zamknięty krąg bez wyraźnego ludzkiego właściciela na szczycie.

Ta asymetria tworzy pokusę wykorzystania fundacji rodzinnej do wyprowadzenia majątku spod egzekucji. Dłużnik mógłby teoretycznie przenieść wartościowe składniki majątkowe do fundacji, formalnie się ich wyzbywając, a faktycznie zachowując nad nimi kontrolę i możliwość korzystania z ich wartości. Ustawodawca dostrzegł to zagrożenie i wprowadził mechanizmy zabezpieczające interesy wierzycieli.

Ratio legis art. 8-9 ustawy o fundacji rodzinnej – ochrona wierzycieli jako priorytet ustawodawcy

Wprowadzając przepisy art. 8-9 ustawy o fundacji rodzinnej, ustawodawca kierował się jednoznacznym założeniem: utworzenie fundacji rodzinnej nie może stanowić instrumentu pokrzywdzenia wierzycieli fundatora. Uzasadnienie projektu ustawy wprost wskazuje, że przekazanie majątku do fundacji rodzinnej nie powinno pogarszać sytuacji wierzycieli w porównaniu ze stanem sprzed tego transferu.

Mechanizm ochronny przyjęty w ustawie opiera się na konstrukcji odpowiedzialności solidarnej. Fundacja rodzinna odpowiada wraz z fundatorem za jego zobowiązania powstałe przed ustanowieniem fundacji. Odpowiedzialność ta jest ograniczona kwotowo do wartości mienia wniesionego przez fundatora, co stanowi rozwiązanie analogiczne do odpowiedzialności nabywcy przedsiębiorstwa z art. 554 Kodeksu cywilnego.

Kluczowe znaczenie ma jednak fakt, że ustawodawca nie zdecydował się na wyłączenie stosowania ogólnych przepisów Kodeksu cywilnego o ochronie wierzycieli. Skarga pauliańska z art. 527-534 KC pozostaje w pełni dostępna dla wierzycieli fundatora. Ta decyzja legislacyjna nie była przypadkowa – oba mechanizmy pełnią komplementarne funkcje i dopiero ich łączne stosowanie zapewnia kompleksową ochronę wierzycieli.

Systematyka instrumentów ochrony wierzycieli przed fundacją rodzinną

Wierzyciel fundatora, którego majątek został przeniesiony do fundacji rodzinnej, dysponuje arsenałem środków prawnych. Ich prawidłowe zastosowanie wymaga zrozumienia charakteru prawnego każdego z nich oraz wzajemnych relacji między nimi.

Odpowiedzialność fundacji rodzinnej z art. 8 ustawy – charakter i zakres

Odpowiedzialność fundacji rodzinnej za zobowiązania fundatora uregulowana w art. 8 ustawy powstaje z mocy samego prawa (ex lege) w momencie wniesienia mienia do fundacji. Nie wymaga żadnego dodatkowego zdarzenia prawnego ani konstytutywnego orzeczenia sądowego. Od chwili transferu majątku fundacja staje się dłużnikiem solidarnym obok fundatora.

Wierzyciel dochodzący roszczeń na tej podstawie wytacza powództwo o zapłatę, powołując się na już istniejącą odpowiedzialność solidarną. Przedmiotem procesu jest ustalenie, czy zobowiązanie fundatora istniało przed ustanowieniem fundacji oraz jaka jest wartość mienia wniesionego przez fundatora. Sąd nie tworzy nowego stosunku prawnego – stwierdza istnienie odpowiedzialności wynikającej wprost z ustawy.

Zakres przedmiotowy odpowiedzialności z art. 8 obejmuje wszelkie zobowiązania cywilnoprawne fundatora: kontraktowe, deliktowe, z tytułu kredytów i pożyczek, a także alimentacyjne. Zobowiązania te nie muszą być wymagalne w chwili ustanowienia fundacji – wystarczy, że powstały przed tą datą.

Ograniczenia tej odpowiedzialności mają charakter temporalny i kwotowy. Ograniczenie temporalne oznacza, że fundacja odpowiada wyłącznie za zobowiązania powstałe przed jej ustanowieniem (wyjątek: zobowiązania alimentacyjne z art. 8 ust. 2). Ograniczenie kwotowe, wynikające z art. 9 ustawy, limituje odpowiedzialność do wartości mienia wniesionego przez fundatora, ustalanej według stanu z chwili wniesienia i cen z chwili zaspokojenia wierzyciela.

Skarga pauliańska – charakter i przesłanki

Skarga pauliańska (actio pauliana) stanowi instrument o odmiennym charakterze prawnym. Jest to powództwo o ukształtowanie stosunku prawnego – wierzyciel żąda uznania czynności prawnej dłużnika za bezskuteczną względem siebie. Dopiero prawomocny wyrok uwzględniający powództwo tworzy nową sytuację prawną, umożliwiając wierzycielowi prowadzenie egzekucji z przedmiotu zaskarżonej czynności tak, jakby nadal znajdował się w majątku dłużnika.

Przesłanki skargi pauliańskiej obejmują: istnienie wierzytelności podlegającej ochronie, dokonanie przez dłużnika czynności prawnej z pokrzywdzeniem wierzycieli, działanie dłużnika ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli oraz – co do zasady – wiedzę osoby trzeciej o tym działaniu lub możliwość powzięcia takiej wiedzy przy zachowaniu należytej staranności.

W przypadku fundacji rodzinnej ostatnia z przesłanek ulega istotnemu złagodzeniu. Art. 528 KC stanowi, że jeżeli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową bezpłatnie, wierzyciel może żądać uznania czynności za bezskuteczną nawet wtedy, gdy osoba ta nie wiedziała i nie mogła się dowiedzieć o świadomości dłużnika co do pokrzywdzenia wierzycieli. Ponieważ wniesienie mienia do fundacji rodzinnej ma charakter nieodpłatny (fundator nie otrzymuje ekwiwalentu), przepis ten znajduje zastosowanie. Dodatkowo art. 527 § 3 KC wprowadza domniemanie wiedzy osoby pozostającej w bliskim stosunku z dłużnikiem – a relacja fundatora z założoną przez niego fundacją niewątpliwie spełnia to kryterium.

Odpowiedzialność deliktowa z art. 415 KC

Trzecią warstwę ochrony stanowi odpowiedzialność deliktowa. Jeżeli działanie fundacji rodzinnej (a ściślej: osób wchodzących w skład jej organów) zmierzające do udaremnienia zaspokojenia wierzyciela spełnia przesłanki czynu niedozwolonego, wierzyciel może dochodzić odszkodowania na zasadach ogólnych.

Odpowiedzialność ta wymaga wykazania bezprawności, winy, szkody oraz adekwatnego związku przyczynowego. Jest najtrudniejsza do udowodnienia, ale potencjalnie najkorzystniejsza – nie podlega ograniczeniu kwotowemu z art. 9 ustawy o fundacji rodzinnej i obejmuje cały majątek fundacji.

Odpowiedzialność nabywcy przedsiębiorstwa z art. 554 KC

W przypadku gdy przedmiotem wkładu do fundacji rodzinnej jest przedsiębiorstwo, aktualizuje się dodatkowo odpowiedzialność z art. 554 KC. Fundacja jako nabywca przedsiębiorstwa odpowiada solidarnie ze zbywcą (fundatorem) za zobowiązania związane z prowadzeniem tego przedsiębiorstwa. Odpowiedzialność ta jest ograniczona do wartości nabytego przedsiębiorstwa i może być wyłączona, jeżeli nabywca nie wiedział o zobowiązaniach mimo zachowania należytej staranności.

Obszary pokrywania się instrumentów ochrony i zasada swobody wyboru

Wierzyciel fundatora może swobodnie wybierać między dostępnymi środkami ochrony. Nie istnieje reguła nakazująca „wyczerpanie” jednego instrumentu przed skorzystaniem z innego. Dopuszczalne jest również równoległe prowadzenie postępowań na różnych podstawach prawnych – wierzyciel może jednocześnie dochodzić zapłaty od fundacji na podstawie art. 8 ustawy oraz wnosić skargę pauliańską o uznanie czynności wniesienia mienia za bezskuteczną.

Ta swoboda wyboru znajduje uzasadnienie w odmienności charakteru prawnego i funkcji poszczególnych instrumentów. Odpowiedzialność z art. 8 ustawy istnieje ex lege i wymaga jedynie sądowej realizacji. Skarga pauliańska wymaga konstytutywnego orzeczenia tworzącego nową sytuację prawną. Każdy z mechanizmów ma własne przesłanki, zakres zastosowania i ograniczenia.

W obszarze, w którym oba instrumenty mogłyby teoretycznie znaleźć zastosowanie (zobowiązania istniejące przed ustanowieniem fundacji), wierzyciel dokonuje wyboru kierując się względami praktycznymi. Powództwo o zapłatę na podstawie art. 8 jest procesowo prostsze, ale ograniczone kwotowo. Skarga pauliańska wymaga wykazania dodatkowych przesłanek, ale umożliwia zaspokojenie z konkretnego przedmiotu czynności, co może być korzystniejsze gdy składnik majątkowy zyskał na wartości.

Luki w ochronie ustawowej i ich wypełnienie przez skargę pauliańską

Analiza art. 8 ustawy o fundacji rodzinnej ujawnia istotne ograniczenia tego mechanizmu, które skarga pauliańska skutecznie wypełnia.

Luka temporalna – zobowiązania powstałe po ustanowieniu fundacji

Art. 8 ust. 1 chroni wyłącznie wierzycieli, których wierzytelności istniały przed ustanowieniem fundacji rodzinnej. Zobowiązania powstałe po tej dacie (z wyjątkiem alimentacyjnych) nie są objęte odpowiedzialnością solidarną fundacji.

Skarga pauliańska nie zna tego ograniczenia. Art. 530 KC rozciąga ochronę na wierzycieli przyszłych – przepisy o skardze pauliańskiej stosuje się również wtedy, gdy dłużnik działał w zamiarze pokrzywdzenia wierzycieli, których wierzytelności dopiero powstaną. Fundator zakładający fundację rodzinną „na zapas”, przed zaciągnięciem zobowiązań, naraża się na skuteczne zakwestionowanie transferu przez przyszłych wierzycieli.

Luka w „martwej strefie” – między aktem założycielskim a wniesieniem mienia

Szczególną lukę stanowi okres między sporządzeniem aktu założycielskiego a faktycznym wniesieniem mienia do fundacji. Zobowiązania fundatora powstałe w tym przedziale czasowym znajdują się w swoistej „martwej strefie” – formalnie powstały po ustanowieniu fundacji, więc art. 8 nie ma zastosowania, a jednocześnie poprzedzają rzeczywiste uszczuplenie majątku fundatora.

Skarga pauliańska wypełnia tę lukę. Wierzyciel może zaskarżyć czynność wniesienia mienia do fundacji, wykazując że w momencie jej dokonania fundator działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli.

Darowizny po pokryciu funduszu założycielskiego

Fundator może wnosić do fundacji rodzinnej dodatkowe mienie już po pokryciu funduszu założycielskiego. Takie późniejsze transfery, dokonywane najczęściej w formie darowizny, nie są objęte odpowiedzialnością z art. 8 w zakresie zobowiązań powstałych po ustanowieniu fundacji.

Skarga pauliańska stanowi wówczas podstawowy instrument ochrony. Darowizna jest szczególnie podatna na zaskarżenie ze względu na nieodpłatny charakter i związane z tym ułatwienia dowodowe dla wierzyciela.

Przedawnienie roszczeń z art. 8

Roszczenia wierzyciela wobec fundacji na podstawie art. 8 ustawy przedawniają się na zasadach ogólnych. Roszczenie ze skargi pauliańskiej przedawnia się odrębnie – z upływem pięciu lat od daty zaskarżonej czynności. Terminy biegną niezależnie, co oznacza, że wierzyciel, który utracił możliwość dochodzenia roszczeń z art. 8 z powodu przedawnienia, może nadal dysponować otwartą drogą skargi pauliańskiej.

Aspekt karnoprawny – odpowiedzialność za działania na szkodę wierzycieli

Przeniesienie majątku do fundacji rodzinnej z zamiarem udaremnienia zaspokojenia wierzycieli może stanowić przestępstwo. Art. 300 § 1 Kodeksu karnego penalizuje ucieczki z majątkiem przed wierzycielem – udaremnianie lub uszczuplanie zaspokojenia wierzyciela przez usuwanie, ukrywanie, zbywanie, darowanie, niszczenie, obciążanie lub uszkadzanie składników majątku.

Wniesienie mienia do fundacji rodzinnej, przy świadomości istniejących lub grożących zobowiązań i zamiarze uniemożliwienia wierzycielom zaspokojenia, może wypełniać znamiona tego przestępstwa. Kwalifikacja jako „zbycie” lub „darowanie” składników majątku jest uzasadniona nieodpłatnym i definitywnym charakterem transferu.

Odpowiedzialność karną może ponosić zarówno fundator, jak i osoby działające w jego imieniu lub pomagające w realizacji przestępnego zamiaru. Wyrok skazujący w postępowaniu karnym ułatwia dochodzenie roszczeń cywilnych, przesądzając kwestię świadomości pokrzywdzenia wierzycieli.

Strategia procesowa wierzyciela – praktyczne wskazówki

Skuteczna windykacja należności od fundacji rodzinnej wymaga przemyślanej strategii uwzględniającej specyfikę każdego z dostępnych instrumentów.

Krok pierwszy: analiza stanu faktycznego

Przed wyborem środka prawnego wierzyciel powinien ustalić: kiedy powstało jego zobowiązanie (przed czy po ustanowieniu fundacji), jaka jest wartość mienia wniesionego przez fundatora, czy miały miejsce późniejsze transfery do fundacji, oraz jaki jest obecny skład i wartość majątku fundacji. Informacje te można pozyskać z rejestru fundacji rodzinnych, analizy statutu fundacji rodzinnej oraz spisu mienia fundacji rodzinnej – dostęp do części tych informacji może wymagać zastosowania instrumentów związanych z postępowaniem karnym i faktem, że wierzyciel może uzyskać w takim postępowaniu status pokrzywdzonego.

Krok drugi: wybór instrumentu lub instrumentów

Jeżeli zobowiązanie powstało przed ustanowieniem fundacji, najprostszą drogą jest pozew o zapłatę przeciwko fundacji na podstawie art. 8 ustawy. Postępowanie jest prostsze, ponieważ nie wymaga wykazywania przesłanek subiektywnych – wystarczy udowodnić istnienie zobowiązania i fakt wniesienia mienia do fundacji.

Jeżeli zobowiązanie powstało po ustanowieniu fundacji, zachodzi potrzeba wniesienia skargi pauliańskiej. Wymaga to wykazania przesłanek z art. 527 KC, ale przy nieodpłatnym charakterze transferu do fundacji rodzinnej przesłanki te są znacząco złagodzone.

Wierzyciel może również zdecydować się na kumulację środków – równoległe prowadzenie powództwa o zapłatę i skargi pauliańskiej. Strategia ta maksymalizuje szanse na zaspokojenie i zabezpiecza przed ryzykiem oddalenia jednego z powództw.

Krok trzeci: postępowanie egzekucyjne

Prawomocny wyrok przeciwko fundacji rodzinnej stanowi tytuł egzekucyjny uprawniający do wszczęcia egzekucji z majątku fundacji. W przypadku skargi pauliańskiej wyrok umożliwia prowadzenie egzekucji z przedmiotu zaskarżonej czynności, który formalnie znajduje się w majątku fundacji.

W razie niekorzystnego rozstrzygnięcia wierzyciel może wnieść apelację, a w dalszej kolejności skargę kasacyjną. Profesjonalna reprezentacja w sądzie zwiększa szanse na pomyślne rozstrzygnięcie.

Perspektywa fundatora – fundacja rodzinna nie stanowi ochrony przed wierzycielami

Powyższa analiza prowadzi do jednoznacznego wniosku: fundacja rodzinna nie jest skutecznym instrumentem ochrony majątku przed wierzycielami. System prawny przewiduje wielowarstwową ochronę wierzycieli, która neutralizuje próby wykorzystania tej instytucji do pokrzywdzenia osób uprawnionych.

Fundator rozważający wniesienie majątku do fundacji rodzinnej powinien uprzednio uregulować istniejące zobowiązania. W przeciwnym razie fundacja odpowie za nie z mocy ustawy. Nawet jeżeli zobowiązania powstaną dopiero po ustanowieniu fundacji, wierzyciele będą mogli zakwestionować transfer w drodze skargi pauliańskiej, a działania fundatora mogą zostać zakwalifikowane jako przestępstwo.

Warto również pamiętać, że rozwiązanie fundacji rodzinnej nie eliminuje odpowiedzialności – przechodzi ona na osoby otrzymujące mienie po likwidacji fundacji. Prowadzenie przez fundację działalności gospodarczej generuje dodatkowe zobowiązania i aktywa, które mogą wpływać na sytuację wierzycieli. Fundacja podlega też obowiązkom informacyjnym względem Krajowej Administracji Skarbowej, których naruszenie może rodzić dalsze konsekwencje – to kolejne informacje do których dostęp dla pokrzywdzonych wierzycieli jest możliwy w trybie postępowania karnego.

Podsumowanie

Fundacja rodzinna i ochrona wierzycieli pozostają w ścisłym związku normatywnym. Ustawodawca, wprowadzając tę nową instytucję, zadbał o zachowanie równowagi między interesami fundatorów a prawami ich wierzycieli. Odpowiedzialność fundacji z art. 8 ustawy oraz skarga pauliańska z Kodeksu cywilnego tworzą komplementarny system ochrony, w którym każdy z instrumentów wypełnia luki pozostawione przez drugi.

Wierzyciel może swobodnie wybierać między dostępnymi środkami lub stosować je kumulatywnie. Skarga pauliańska chroni wierzycieli przyszłych, obejmuje transfery dokonane po ustanowieniu fundacji i nie jest ograniczona kwotowo do wartości wniesionego mienia. Nieodpłatny charakter wniesienia majątku do fundacji rodzinnej wzmacnia pozycję wierzyciela poprzez ułatwienia dowodowe.

Fundacja rodzinna pozostaje wartościową instytucją służącą sukcesji międzypokoleniowej i zarządzaniu majątkiem rodzinnym. Jej funkcja ochronna działa jednak wobec ryzyk zewnętrznych – ryzyk rynkowych, inwestycyjnych czy związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – a nie wobec słusznych roszczeń wierzycieli fundatora.

Lekcje z międzynarodowego orzecznictwa: granice ukrywania majątku w fundacjach i trustach

Pokusa wykorzystania struktur fundacyjnych i trustowych do unikania wierzycieli nie jest zjawiskiem wyłącznie polskim. Międzynarodowe orzecznictwo dostarcza pouczających przykładów zarówno spektakularnych porażek, jak i skutecznej ochrony majątku, wyznaczając granice, w których takie struktury mogą legalnie funkcjonować.

Sprawa Anderson ukształtowała pojęcie znanej dziś jako „ryzyko Andersonów”. Michael i Denyse Anderson prowadzili działalność telemarketingową, którą Federalna Komisja Handlu zakwalifikowała jako piramidę finansową. W 1995 roku ustanowili trust na Wyspach Cooka zawierający zaawansowane „klauzule przymusu” — postanowienia automatycznie usuwające założycieli z funkcji powierników w przypadku jakiegokolwiek żądania złożonego pod przymusem prawnym. Gdy sąd nakazał repatriację środków, Andersonowie posłusznie przesłali żądanie powiernikowi, który natychmiast powołał się na klauzulę przymusu i odmówił wykonania. Amerykański sąd uznał Andersonów za winnych obrazy sądu i skazał ich na sześć miesięcy pozbawienia wolności. Co znamienne, trust się obronił: środki nigdy nie zostały zwrócone. Sprawa pokazuje, że choć struktury offshore mogą skutecznie opierać się nakazom amerykańskich sądów, założyciele ponoszą poważne osobiste konsekwencje tworzenia takich konstrukcji.

Sprawa Lawrence stanowi jeszcze bardziej ostrzegawczy przykład. Stephan Lawrence, trader instrumentów pochodnych w Bear Stearns, w obliczu wielomilionowego wyroku arbitrażowego, przelał siedem milionów dolarów do trustu na Mauritiusie zaledwie dwa miesiące przed wydaniem orzeczenia. Ten timing okazał się zgubny. Sąd ustalił, że Lawrence zachował uprawnienie do powoływania i odwoływania powierników, co dawało mu faktyczną kontrolę pomimo formalnej struktury trustu. Spędził sześć lat w więzieniu federalnym za obrazę sądu — najdłuższy taki wyrok w historii USA w tego typu sprawach. Powiernik z Mauritiusa nigdy nie wydał środków, ale Lawrence zapłacił nadzwyczajną osobistą cenę za strukturę stworzoną zbyt późno i z zachowaniem zbyt dużej kontroli.

Dla odmiany sprawa Grupo Torras przeciwko szejkowi Fahadowi Al-Sabahowi z Kuwejtu pokazuje, kiedy trusty offshore skutecznie opierają się nawet gigantycznym wyrokom. Grupo Torras uzyskało wyrok na osiemset milionów dolarów za oszustwo przeciwko szejkowi, który wcześniej ustanowił trust na Jersey ze znacznymi aktywami. Ustalenie sądu na Jersey okazało się decydujące: były to „czyste aktywa” — środki ważnie wniesione do trustu na długo przed powstaniem jakichkolwiek roszczeń wierzycieli. Pomimo pięciu odrębnych teorii prawnych podnoszonych przez wierzyciela — w tym argumentów, że trust był pozorny, że powiernik porzucił obowiązki fiducjarne oraz że porządek publiczny powinien unieważnić strukturę — wszystkie zawiodły. Decydujące znaczenie miał nie stopień wyrafinowania struktury, lecz moment jej utworzenia i legalność źródła finansowania.

Arbitraż w sprawie Jukosu ilustruje te zasady przy najwyższej stawce. Michaił Chodorkowski zbudował Jukos jako największego prywatnego producenta ropy w Rosji, konstruując rozbudowaną strukturę wielojurysdykcyjną obejmującą Gibraltar, Wyspę Man, Cypr i trusty na Wyspach Normandzkich. Kluczowe znaczenie miało to, że Pulmus Trust zawierał klauzulę przewidującą automatyczne przekazanie kontroli „w przypadku niemożności działania Michaiła Chodorkowskiego jako beneficjenta, wynikającej między innymi z uwięzienia”. Gdy Chodorkowski został aresztowany w 2003 roku, a rosyjskie władze systematycznie rozmontowywały Jukos poprzez spreparowane roszczenia podatkowe, struktura offshore umożliwiła akcjonariuszom wszczęcie postępowania arbitrażowego na podstawie Traktatu Karty Energetycznej. W 2014 roku trybunał zasądził ponad pięćdziesiąt miliardów dolarów — największe odszkodowanie arbitrażowe w historii — ostatecznie podtrzymane przez holenderski Sąd Najwyższy w 2025 roku. Struktura, ustanowiona w okresie rentownej działalności z legalnych aktywów i z udziałem rzeczywiście niezależnych powierników, przetrwała dekadę państwowych prześladowań.

• Więcej na ten temat w moim artykule Jukos kontra Kreml. Jak struktury offshore uratowały miliardy przed państwową grabieżą

Sprawy te podkreślają zasady w pełni odnoszące się do polskich fundacji rodzinnych: timing ma znaczenie fundamentalne — aktywa muszą zostać przeniesione przed powstaniem roszczeń wierzycieli; niezależność powierników musi być rzeczywista, a nie nominalna; żadna struktura, choćby najbardziej wyrafinowana, nie może legitymizować majątku skażonego oszustwem. Fundacja rodzinna służy cennym celom w planowaniu sukcesji i ochronie majątku, ale nie może przekształcić oszukańczego zamiaru w legalną ochronę.

Potrzebujesz pomocy prawnej w sprawie dotyczącej fundacji rodzinnej, skargi pauliańskiej lub ochrony przed działaniami dłużnika? Skontaktuj się z Kancelarią Prawną Skarbiec specjalizującą się w doradztwie prawnym dla biznesu oraz prowadzeniu sporów sądowych.

Robert Nogacki

Założyciel i partner zarządzający kancelarii prawnej Skarbiec, uznanej przez Dziennik Gazeta Prawna za jedną z najlepszych firm doradztwa podatkowego w Polsce (2023, 2024). Doradca prawny z 19-letnim doświadczeniem, obsługujący przedsiębiorców z listy Forbesa oraz innowacyjne start-upy. Jeden z najczęściej cytowanych ekspertów w dziedzinie prawa handlowego i podatkowego w polskich mediach, regularnie publikujący w Rzeczpospolitej, Gazecie Wyborczej i Dzienniku Gazecie Prawnej. Autor publikacji „AI Decoding Satoshi Nakamoto. Sztuczna inteligencja na tropie twórcy Bitcoina” oraz współautor nagrodzonej książki „Bezpieczeństwo współczesnej firmy”. Profil na LinkedIn: 18.5 tys. obserwujących, 4 miliony wyświetleń rocznie. Nagrody: czterokrotny laureat Medalu Europejskiego, Złotej Statuetki Polskiego Lidera Biznesu, tytułu „Międzynarodowej Kancelarii Prawniczej Roku w Polsce w zakresie planowania podatkowego”. Specjalizuje się w strategicznym doradztwie prawnym, planowaniu podatkowym i zarządzaniu kryzysowym dla biznesu.